Tích cực triển khai thí điểm giáo dục STEM

0
653

     STEM là viết tắt của các từ Science (khoa học), Technology (công nghệ) , Engineering (kỹ thuật) và Math (toán học). Giáo dục STEM về bản chất được hiểu là trang bị cho người học những kiến thức và kỹ năng cần thiết liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học. Các kiến thức và kỹ năng này (gọi là kỹ năng STEM) phải được tích hợp, lồng ghép và bổ trợ cho nhau giúp học sinh không chỉ hiểu biết về nguyên lý mà còn có thể áp dụng để thực hành và tạo ra được những sản phẩm trong cuộc sống hằng ngày.

     Những kỹ năng STEM là tích hợp của 4 kỹ năng:

  1. Kỹ năng khoa học: Học sinh được trang bị những kiến thức về các khái niệm, các nguyên lý, các định luật và các cơ sở lý thuyết của giáo dục khoa học. Mục tiêu quan trọng nhất là thông qua giáo dục khoa học, học sinh có khả năng liên kết các kiến thức này để thực hành và có tư duy để sử dụng kiến thức vào thực tiễn để giải quyết các vấn đề trong thực tế.
  2. Kỹ năng công nghệ:Học sinh có khả năng sử dụng, quản lý, hiểu biết, và truy cập được công nghệ, từ những vật dụng đơn giản như cái bút, chiếc quạt đến những hệ thống phức tạp như mạng internet, máy móc.
  3. Kỹ năng kỹ thuật: Học sinh được trang bị kỹ năng sản xuất ra đối tượng và hiểu được quy trình để làm ra nó. Vấn đề này đòi hỏi học sinh phải có khả năng phân tích, tổng hợp và kết hợp để biết cách làm thế nào để cân bằng các yếu tố liên quan (như khoa học, nghệ thuật, công nghệ, kỹ thuật) để có được một giải pháp tốt nhất trong thiết kế và xây dựng quy trình. Ngoài ra học sinh còn có khả năng nhìn nhận ra nhu cầu và phản ứng của xã hội trong những vấn đề liên quan đến kỹ thuật.
  4. Kỹ năng toán học:Là khả năng nhìn nhận và nắm bắt được vai trò của toán học trong mọi khía cạnh tồn tại trên thế giới. Học sinh có kỹ năng toán học sẽ có khả năng thể hiện các ý tưởng một cách chính xác, có khả năng áp dụng các khái niệm và kĩ năng toán học vào cuộc sống hằng ngày.

     Song song kỹ năng STEM, Giáo dục STEM cũng trang bị cho học sinh những kỹ năng phù hợp để phát triển trong thế kỷ 21. Bộ kỹ năng Thế kỷ 21 được tóm tắt gồm những kỹ năng chính:

–    Tư duy phản biện và kỹ năng giải quyết vấn đề

–     Kỹ năng trao đổi và cộng tác

–     Tính sáng tạo và kỹ năng phát kiến

–     Văn hóa công nghệ và thông tin truyền thông

–     Kỹ năng làm việc theo dự án

–     Kỹ năng thuyết trình

     Những học sinh theo học theo cách tiếp cận giáo dục STEM đều có những ưu thế nổi bật như: kiến thức khoa học, kỹ thuật, công nghệ và toán học chắc chắn, khả năng sáng tạo, tư duy logic, hiệu suất học tập và làm việc vượt trội và có cơ hội phát triển các kỹ năng mềm toàn diện hơn trong khi không hề gây cảm giác nặng nề, quá tải đối với học sinh. 

     Với học sinh phổ thông, việc theo học các môn học STEM còn có ảnh hưởng tích cực tới khả năng lựa chọn nghề nghiệp tương lai. Khi được học nhiều dạng kiến thức trong một thể tích hợp, học sinh sẽ chủ động thích thú với việc học tập thay vì thái độ e ngại hoặc tránh né một lĩnh vực nào đó, từ đó sẽ khuyến khích các em có định hướng tốt hơn khi chọn chuyên ngành cho các bậc học cao hơn và sự chắc chắn cho cả sự nghiệp về sau.

     Giáo dục STEM vận dụng phương pháp học tập chủ yếu dựa trên thực hành và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo. Các phương pháp giáo dục tiến bộ, linh hoạt nhất như Học qua dự án – chủ đề, Học qua trò chơi và đặc biệt phương pháp Học qua hành luôn được áp dụng triệt để cho các môn học tích hợp STEM.

     Tại Việt Nam, từ năm 2014, Bộ GD&ĐT phối hợp với Hội đồng Anh đã triển khai chương trình thí điểm giáo dục STEM cho một số trường trung học của 05 tỉnh, thành phố. Những năm học đầu tiên triển khai mô hình, vẫn còn nhiều cán bộ quản lý, giáo viên chưa hiểu thấu đáo cũng như chưa định hướng phát triển có điểm đến của mô hình này. Điều này đã dẫn đến tình trạng lúng túng và thiếu tính bao quát trong phát triển ứng dụng mô hình STEM tại các trường.

Triển khai thực hiện thí điểm giáo dục STEM

     Các chủ đề STEM chưa thay thế được các tiết học truyền thống, chưa chú trọng khâu “thiết kế”, nhiều dự án làm lại theo mẫu, theo quy trình có sẵn, thiếu tính sáng tạo. Bên cạnh đó, việc kiểm tra, đánh giá và tổ chức thi cũng chưa tương thích với những tư tưởng của giáo dục STEM.

     Với những ưu điểm vượt trội của Giáo dục STEM, Trên cơ sở thực hiện Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông; Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 04 tháng 5 năm 2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ 4, ngày 23 tháng 5 năm 2018 Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã ban hành Kế hoạch số 333/KH-BGDĐT:  Kế hoạch thí điểm giáo dục STEM trong giáo dục trung học.

PGS.TS Nguyễn Xuân Thành triển khai thực hiện thí điểm giáo dục STEM

     Mục đích của Kế hoạch là:

  1. Triển khai thí điểm nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học (STEM) trong giáo dục trung học.
  2. Góp phần đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học và đánh giá kết quả dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh; nâng cao chất lượng dạy học trong các cơ sở giáo dụctrung học.
  3. Thúc đẩy cán bộ quản lý, giáo viên tự bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới.
  4. Khuyến khích các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, cơ sở nghiên cứu, các tổ chức và cá nhân hỗ trợ giáo dục STEM trong giáo dục trung học.

    Chương trình phát triển giáo dục trung học giai đoạn 2 được Lãnh đạo Bộ GDĐT giao phối hợp với Vụ Giáo dục Trung học thực hiện Kế hoạch thí điểm giáo dục STEM trong giáo dục trung học.

     Chương trình phát triển giáo dục trung học giai đoạn 2 và Vụ Giáo dục Trung học đang khẩn trương chuẩn bị các điều kiện để các hoạt động trong Kế hoạch triển khai thí điểm được thực hiện đúng thời gian, đảm bảo chất lượng./.

BAN QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH

0 BÌNH LUẬN